NIEUWS
Het boek uitvergroot deel 8 is uit!
Na het succes van de voorgaande delen is nu HBU 8 uit. Het nieuwe (en laatste) deel van de serie zal gepresenteerd worden op de boekkunstbeurs in Sint Niklaas.
door Henk Francino
In dit deel wordt ingegaan op de afwerking van het boekblok. Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. diverse hulpmaterialen als naaigarens, vlastouw, naalden naaiband, gaas, shirting, kraftpapier, en technieken als naaien, kapitalen, snoeien en snijden, rugafwerking en snedebewerking.
Voor het afwerken van de tot boekblok samengestelde katerns is de boekbinder altijd afhankelijk geweest van de materiaalsoorten en (bind)technieken die zich over de afgelopen eeuwen aandienden en ontwikkelden. Het is verbazingwekkend dat er in de loop der tijden nauwelijks nieuwe materiaalsoorten zijn gekomen. Zo zien we wel een ontwikkeling van het naaigaren van gestrengelde stukjes dierlijk materiaal naar getwijnd plantaardig materiaal, maar toen men eenmaal vlas, linnen en katoen tot naaigaren ging twijnen (4de - 10de eeuw na Chr.) is er daarna nauwelijks van andere materiaalsoorten gebruik gemaakt. Dat wil zeggen dat er al een millennium lang met min of meer hetzelfde soort garen wordt gewerkt. Kennelijk heeft het zijn goede diensten in de praktijk bewezen. Voor 'uitstapjes' naar eigentijdse materialen kan de hedendaagse boekbinder gebruik maken van veel soorten synthetische garens. Wat voor de garens geldt, geldt ook voor de diverse andere materiaalsoorten waarmee het boekblok wordt afgewerkt.
Al eeuwenlang wordt er gelijmd met natuurlijke kleefstoffen als plantaardige stijfsels en dierlijke lijmen uit botten en huiden. Vanaf de 20ste eeuw zijn er vele synthetische kleefstoffen bijgekomen. Welke boekbinder lijmt vandaag de dag niet zonder PVA? En in voorkomende gevallen zelfs met tweecomponentenlijm.
Interessant is ook de ontwikkeling van het gebruik van kapitalen. Aanvankelijk vormden ze een constructief onderdeel van de binding. Nadat de bindtechnieken, o.a. vanwege economische redenen, vereenvoudigd werden, verloren de kapitalen hun functie, maar bleven de binders ze toch gebruiken als decoratief element.
Ook bij de rugafwerking zien we interessante ontwikkelingen. Deze spelen zich in belangrijke mate af op het gebied van de bindtechniek, in samenhang met de gebruikte materialen. Zo vormt het gebruik van de rondgezette rug een ontwikkelingsfase die voortkomt uit wat men eerst 'natuurlijke ronding' noemde, maar later werd gezien als een optimale vorm van waaruit het boek beter opende en vlak kwam te liggen.
Het boekblok kent qua afwerking dus een boeiende ontwikkelingsgeschiedenis die zich kenmerkt door het langdurig gebruik van bepaalde soorten materialen in samenhang met voortschrijdende inzichten op bindtechnisch gebied. Hierdoor is het mogelijk dat boeken, mits op de juiste wijze in elkaar gezet met de geschikte materialen, een lang leven beschoren zijn. En dat is uiteindelijk het doel dat ze dienen: langdurige opslag van informatie, zodat vele generaties er gebruik van kunnen blijven maken
Het Boek Uitvergroot, deel 8: het boekblok deel 2, gepubliceerd door de Stichting Handboekbinden in losse katerns speciaal voor handboekbinders. Auteurs en redactie: Henk ten Böhmer, Jopie de Kam-Caron, Ine van den Broek-van Hilst, en Henk Francino. Uitgever: HAEF Publishers, Deventer, 2009. Gedrukt op Promail Natuurwit 90 grams, Kosten 12,= voor donateurs, 15,= voor niet donateurs.
Het boek uitvergroot is verkrijgbaar op de boekbindbeurs in Sint Niklaas en na 26 april te bestellen bij de Stichting handboekbinden.
BESTELLEN
Bestellen en info over eerdere delen vindt u via de link. Deel 1 is uitverkocht. De overige delen zijn nog verkrijgbaar. Bestellen kan via mail of schriftelijk via het secretariaat onder vermelding van het gewenste nummer. Vergeet uw naam en adres niet! U ontvangt dan de bestelde boeken thuis, samen met een acceptgiro.
Of via de beurzen waar de stichting aanwezig is.
Ga terug
Na het succes van de voorgaande delen is nu HBU 8 uit. Het nieuwe (en laatste) deel van de serie zal gepresenteerd worden op de boekkunstbeurs in Sint Niklaas.
door Henk Francino
In dit deel wordt ingegaan op de afwerking van het boekblok. Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a. diverse hulpmaterialen als naaigarens, vlastouw, naalden naaiband, gaas, shirting, kraftpapier, en technieken als naaien, kapitalen, snoeien en snijden, rugafwerking en snedebewerking.
Voor het afwerken van de tot boekblok samengestelde katerns is de boekbinder altijd afhankelijk geweest van de materiaalsoorten en (bind)technieken die zich over de afgelopen eeuwen aandienden en ontwikkelden. Het is verbazingwekkend dat er in de loop der tijden nauwelijks nieuwe materiaalsoorten zijn gekomen. Zo zien we wel een ontwikkeling van het naaigaren van gestrengelde stukjes dierlijk materiaal naar getwijnd plantaardig materiaal, maar toen men eenmaal vlas, linnen en katoen tot naaigaren ging twijnen (4de - 10de eeuw na Chr.) is er daarna nauwelijks van andere materiaalsoorten gebruik gemaakt. Dat wil zeggen dat er al een millennium lang met min of meer hetzelfde soort garen wordt gewerkt. Kennelijk heeft het zijn goede diensten in de praktijk bewezen. Voor 'uitstapjes' naar eigentijdse materialen kan de hedendaagse boekbinder gebruik maken van veel soorten synthetische garens. Wat voor de garens geldt, geldt ook voor de diverse andere materiaalsoorten waarmee het boekblok wordt afgewerkt.
Al eeuwenlang wordt er gelijmd met natuurlijke kleefstoffen als plantaardige stijfsels en dierlijke lijmen uit botten en huiden. Vanaf de 20ste eeuw zijn er vele synthetische kleefstoffen bijgekomen. Welke boekbinder lijmt vandaag de dag niet zonder PVA? En in voorkomende gevallen zelfs met tweecomponentenlijm.
Interessant is ook de ontwikkeling van het gebruik van kapitalen. Aanvankelijk vormden ze een constructief onderdeel van de binding. Nadat de bindtechnieken, o.a. vanwege economische redenen, vereenvoudigd werden, verloren de kapitalen hun functie, maar bleven de binders ze toch gebruiken als decoratief element.
Ook bij de rugafwerking zien we interessante ontwikkelingen. Deze spelen zich in belangrijke mate af op het gebied van de bindtechniek, in samenhang met de gebruikte materialen. Zo vormt het gebruik van de rondgezette rug een ontwikkelingsfase die voortkomt uit wat men eerst 'natuurlijke ronding' noemde, maar later werd gezien als een optimale vorm van waaruit het boek beter opende en vlak kwam te liggen.
Het boekblok kent qua afwerking dus een boeiende ontwikkelingsgeschiedenis die zich kenmerkt door het langdurig gebruik van bepaalde soorten materialen in samenhang met voortschrijdende inzichten op bindtechnisch gebied. Hierdoor is het mogelijk dat boeken, mits op de juiste wijze in elkaar gezet met de geschikte materialen, een lang leven beschoren zijn. En dat is uiteindelijk het doel dat ze dienen: langdurige opslag van informatie, zodat vele generaties er gebruik van kunnen blijven maken
Het Boek Uitvergroot, deel 8: het boekblok deel 2, gepubliceerd door de Stichting Handboekbinden in losse katerns speciaal voor handboekbinders. Auteurs en redactie: Henk ten Böhmer, Jopie de Kam-Caron, Ine van den Broek-van Hilst, en Henk Francino. Uitgever: HAEF Publishers, Deventer, 2009. Gedrukt op Promail Natuurwit 90 grams, Kosten 12,= voor donateurs, 15,= voor niet donateurs.
Het boek uitvergroot is verkrijgbaar op de boekbindbeurs in Sint Niklaas en na 26 april te bestellen bij de Stichting handboekbinden.
BESTELLEN
Bestellen en info over eerdere delen vindt u via de link. Deel 1 is uitverkocht. De overige delen zijn nog verkrijgbaar. Bestellen kan via mail of schriftelijk via het secretariaat onder vermelding van het gewenste nummer. Vergeet uw naam en adres niet! U ontvangt dan de bestelde boeken thuis, samen met een acceptgiro.
Of via de beurzen waar de stichting aanwezig is.
Ga terug
built by i-design